Rối loạn giấc ngủ là gì? Các loại rối loạn giấc ngủ bạn cần biết

Rối loạn giấc ngủ là gì? Ảnh hưởng gì đến chất lượng cuộc sống của bạn?

Ngủ là một quá trình sinh học phức tạp và vô cùng quan trọng đối với con người. Trong khi ngủ cơ thể sẽ thực hiện một số hoạt động giúp cơ thể khỏe mạnh và hoạt động tốt nhất. Chính vì vậy tình trạng rối loạn giấc ngủ sẽ làm ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe của chúng ta. Vậy vì sao lại có tình trạng rối loạn giấc ngủ và làm như thế nào để khắc phục? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé.

1. Rối loạn giấc ngủ là gì?

Rối loạn giấc ngủ là một tình trạng dẫn đến những thay đổi trong cách ngủ. Nhiều người trong chúng ta thỉnh thoảng gặp khó khăn để đi vào giấc ngủ. Thông thường, đó là do căng thẳng, bệnh tật hoặc những gián đoạn tạm thời làm thay đổi thói quen bình thường của bạn.

Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên gặp vấn đề về giấc ngủ vào ban đêm, thức dậy với cảm giác kiệt sức hoặc cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày, bạn có thể đang mắc chứng rối loạn giấc ngủ. Rối loạn giấc ngủ gây ra không chỉ buồn ngủ ban ngày. Chúng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất, bao gồm cả tâm trạng, năng lượng và khả năng xử lý căng thẳng của bạn.

Các chuyên gia thường khuyến nghị rằng người lớn nên ngủ ít nhất bảy đến chín giờ mỗi đêm, mặc dù một số người yêu cầu nhiều hơn và những người khác yêu cầu ít hơn. Thời gian ngủ cũng có xu hướng giảm ở trẻ em. Không có đủ số lượng hoặc chất lượng của giấc ngủ dẫn đến nhiều hậu quả hơn là chỉ cảm thấy mệt mỏi. Buồn ngủ cản trở chức năng nhận thức, có thể dẫn đến khuyết tật học tập ở trẻ em, suy giảm trí nhớ ở mọi lứa tuổi, thay đổi tính cách và trầm cảm.

Những người thiếu ngủ gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định, cáu kỉnh, có vấn đề về hiệu suất và thời gian phản ứng chậm hơn. Mất ngủ cũng có thể ảnh hưởng xấu đến cuộc sống do góp phần phát triển bệnh béo phì , tiểu đường và bệnh tim.

2. Các loại rối loạn giấc ngủ

Có nhiều dạng rối loạn giấc ngủ khác nhau. Chúng thường được phân loại theo nguyên nhân hoặc hậu quả mà chúng gây ra đối với cơ thể. Rối loạn giấc ngủ cũng có thể được phân nhóm theo hành vi, các vấn đề với chu kỳ ngủ-thức tự nhiên của bạn, các vấn đề về hô hấp, khó ngủ hoặc mức độ buồn ngủ kéo dài. Một số loại rối loạn giấc ngủ phổ biến bao gồm:

  • Mất ngủ.
  • Chứng ngưng thở khi ngủ.
  • Hội chứng chân không yên.
  • Chứng ngủ rũ.

2.1. Mất ngủ

Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ, nó khiến mọi người trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ. Những người bị mất ngủ có một hoặc nhiều triệu chứng sau:

  • Khó đi vào giấc ngủ.
  • Thường xuyên thức giấc vào ban đêm và rất khó để ngủ trở lại.
  • Thức dậy quá sớm vào buổi sáng.
  • Ngủ không ngon giấc.
  • Có ít nhất một vấn đề vào ban ngày như mệt mỏi, buồn ngủ, có vấn đề về tâm trạng, khả năng tập trung, tai nạn tại nơi làm việc hoặc khi lái xe,… do ngủ không đủ giấc.

Mất ngủ có thể tự xảy ra hoặc có thể liên quan đến các tình trạng bệnh lý hoặc tâm thần. Mất ngủ có thể là ngắn hạn ( mất ngủ cấp tính) hoặc có thể kéo dài (mất ngủ mãn tính). Chứng mất ngủ cấp tính có thể kéo dài từ một đêm đến vài tuần. Mất ngủ được gọi là mãn tính khi tình trạng mất ngủ kéo dài trên 3 tháng.

Mất ngủ ngắn hạn hoặc cấp tính có thể do căng thẳng trong cuộc sống (chẳng hạn như mất việc làm hoặc thay đổi, người thân qua đời hoặc di chuyển), bệnh tật hoặc các yếu tố môi trường như ánh sáng, tiếng ồn hoặc nhiệt độ quá cao. Mất ngủ dài hạn hoặc mãn tính có thể do các yếu tố như trầm cảm, căng thẳng mãn tính và đau hoặc khó chịu vào ban đêm.

Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ
Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ

2.2. Chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng có thể xảy ra khi hơi thở của một người bị gián đoạn trong khi ngủ. Những người bị ngưng thở khi ngủ không được điều trị sẽ ngừng thở liên tục trong khi ngủ.

Có hai loại ngưng thở khi ngủ: tắc nghẽn và trung ương.

  • Chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Là chứng ngưng thở khi ngủ phổ biến nhất. Nguyên nhân là do tắc nghẽn đường thở, thường xảy ra khi mô mềm ở phía sau cổ họng xẹp xuống trong khi ngủ. Các triệu chứng của OSA có thể bao gồm ngáy, buồn ngủ vào ban ngày, mệt mỏi, bồn chồn khi ngủ, thở hổn hển khi ngủ và khó tập trung.
  • Chứng ngưng thở khi ngủ trung ương: Đối với loại này, đường thở không bị tắc, nhưng não không thông báo cho cơ thể thở. Loại này được gọi là ngưng thở trung ương vì nó liên quan đến chức năng của hệ thần kinh trung ương. Những người bị ngưng thở khi ngủ trung ương có thể thở hổn hển nhưng chủ yếu cho biết họ thường xuyên thức giấc vào ban đêm.

2.3. Hội chứng chân không yên

Hội chứng chân không yên (RLS) là một chứng rối loạn giấc ngủ gây ra cảm giác muốn di chuyển chân dữ dội, thường không cưỡng lại được. Cảm giác này được mang lại khi nghỉ ngơi như nằm trên giường, ngồi trong thời gian dài như khi lái xe hoặc tại rạp hát. RLS thường xảy ra vào buổi tối, khiến bạn khó đi vào giấc ngủ và không ngủ được. Nó có thể liên quan đến các vấn đề về buồn ngủ vào ban ngày, khó chịu và khó tập trung. Thông thường, những người bị RLS muốn đi lại và rung chân để giúp giảm bớt cảm giác khó chịu.

Hội chứng chân không yên gây ra cảm giác muốn di chuyển chân dữ dội
Hội chứng chân không yên gây ra cảm giác muốn di chuyển chân dữ dội

2.4. Chứng ngủ rũ

Chứng ngủ rũ là một chứng rối loạn thần kinh điều hòa giấc ngủ, ảnh hưởng đến việc kiểm soát giấc ngủ và sự tỉnh táo. Những người mắc chứng ngủ rũ trải qua cảm giác buồn ngủ quá mức và các đợt ngủ liên tục, không kiểm soát được vào ban ngày. Những cơn buồn ngủ đột ngột này có thể xảy ra trong bất kỳ loại hoạt động nào vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.

Một số bệnh nhân mắc chứng ngủ rũ bị yếu cơ đột ngột khi cười hoặc các cảm xúc khác. Chứng ngủ rũ thường bắt đầu ở độ tuổi từ 15 đến 25, nhưng nó có thể trở nên rõ ràng ở mọi lứa tuổi. Trong nhiều trường hợp, chứng ngủ rũ không được chẩn đoán và do đó không được điều trị.

3. Nguyên nhân gây ra rối loạn giấc ngủ

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra rối loạn giấc ngủ. Trong nhiều trường hợp, rối loạn giấc ngủ phát triển do một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Dị ứng và các vấn đề về hô hấp: Dị ứng, cảm lạnh và nhiễm trùng đường hô hấp trên có thể khiến bạn khó thở vào ban đêm. Không thể thở bằng mũi cũng có thể gây khó ngủ.

Đau mãn tính: Cơn đau liên tục và dai dẳng có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ. Nó thậm chí có thể đánh thức bạn sau khi bạn chìm vào giấc ngủ. Một số nguyên nhân phổ biến nhất của cơn đau mãn tính bao gồm: Viêm khớp, đau cơ xơ hóa, bệnh viêm ruột, nhức đầu dai dẳng, thoái hóa cột sống,… Trong một số trường hợp, cơn đau mãn tính thậm chí có thể trầm trọng hơn do rối loạn giấc ngủ.

Căng thẳng và lo âu: Căng thẳng và lo âu thường có tác động tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ. Bạn có thể khó đi vào giấc ngủ hoặc không ngủ được. Ác mộng, nói mớ hoặc mộng du cũng có thể làm gián đoạn giấc ngủ dẫn rới rối loạn giấc ngủ.

Tiểu đêm: Tiểu đêm, hoặc đi tiểu thường xuyên, có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn và khiến bạn thức giấc vào ban đêm. Sự mất cân bằng nội tiết tố và các bệnh về đường tiết niệu có thể góp phần vào sự phát triển của tình trạng này.

Tiểu đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn
Tiểu đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn

4. Phương pháp khắc phục tình trạng rối loạn giấc ngủ

Tùy theo các chứng rối loạn giấc ngủ mà bạn mắc phải mà chúng ta sẽ có những phương pháp khắc phục khác nhau. Một số phương pháp hiệu quả như:

  • Tạo môi trường ngủ tối ưubằng cách đảm bảo rằng phòng ngủ của bạn thoải mái, mát mẻ, yên tĩnh và tối. Nếu tiếng ồn làm cho bạn không thể đi vào giấc ngủ, hãy thử nghe nhạc hoặc sử dụng miếng nút tai. Nếu ánh sáng cản trở giấc ngủ của bạn, hãy thử đeo mặt nạ ngủ hoặc rèm cản sáng.
  • Không sử dụng giường của bạn cho bất cứ điều gì khác ngoài giấc ngủ. Không xem ti vi, ăn uống, làm việc hoặc sử dụng máy vi tính trong phòng ngủ.
  • Cố gắng giải tỏa tâm trí trước giờ đi ngủbằng cách viết ra giấy hoặc lập danh sách việc cần làm sớm hơn vào buổi tối. Điều này rất hữu ích nếu bạn có xu hướng lo lắng và suy nghĩ quá nhiều trên giường vào ban đêm.
  • Thiết lập một khung giờ đi ngủ nhất định và tạo thói quen thư giãnmỗi tối bằng cách tắm nước ấm, nghe nhạc nhẹ nhàng hoặc đọc sách. Thử các bài tập thư giãn và ngồi thiền chữa mất ngủ. Thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi sáng, kể cả ngày nghỉ và kỳ nghỉ.
  • Ngủ trưa, nếu bạn cực kỳ buồn ngủ, hãy chợp mắt. Nhưng giới hạn giấc ngủ ngắn dưới 30 phút và không muộn hơn 3 giờ chiều.
  • Tránh các chất kích thích(cà phê, trà, soda/cola, ca cao và sô cô la) và các bữa ăn nặng ít nhất bốn giờ trước khi đi ngủ. Đồ ăn nhẹ có chứa carbohydrate nhẹ như sữa, sữa chua hoặc bánh quy giòn có thể giúp bạn dễ ngủ hơn.
  • Tránh rượu và thuốc lá ít nhất bốn giờ trước khi đi ngủ và trong đêm.
  • Tập thể dục thường xuyên, nhưng không tập thể dục trong vòng bốn giờ trước khi đi ngủ nếu bạn khó ngủ.

5. Kết luận

Rối loạn giấc ngủ có thể không gây chết người, nhưng chúng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn thường xuyên và nghiêm trọng đến mức chúng có thể làm gián đoạn suy nghĩ, cân nặng, hiệu suất học tập, công việc, sức khỏe tâm thần và sức khỏe thể chất nói chung của bạn. Các phương pháp trên có thể giúp bạn khắc phục tình trạng này, tuy nhiên nếu chúng không hiệu quả hay tìm tới bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Xem thêm bài viết có nội dung liên quan:

Tổng hợp 11 loại thực phẩm giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ

Cách giúp bạn đi vào giấc ngủ nhanh, dễ ngủ và ngủ ngon

Rối loạn giấc ngủ là gì? Các loại rối loạn giấc ngủ bạn cần biết

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên