Stress là gì? Nguyên nhân gây nên tình trạng này và cách ngăn ngừa

Stress là một tình trạng rất phổ biến trong cuộc sống hiện nay

Stress là một tình trạng rất phổ biến trong xã hội hiện nay. Có rất nhiều nguyên nhân trong cuộc sống có thể dẫn bạn đến lo âu, căng thẳng. Tuy nhiên, stress vừa có thể tích cực vừa có thể là điều tác động xấu tới chất lượng cuộc sống của bạn. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về stress và các phương pháp điều trị, ngăn ngừa stress hiệu quả.

1. Stress là gì?

Stress là một phản ứng bình thường của cơ thể và có thể xuất hiện ở tất cả mọi người. Trên thực tế, cơ thể con người được thiết kế và phát triển để trải qua và đáp ứng lại với những căng thẳng đó. Nhiều tình huống cũng như các sự kiện khác nhau trong cuộc sống có thể gây ra căng thẳng. Khi bạn gặp phải các yếu tố gây stress, cơ thể của bạn sẽ có những phản ứng về thể chất là tinh thần. Đó chính là stress. Nó thường được kích hoạt khi chúng ta trải nghiệm điều gì đó mới mẻ, bất ngờ hay nguy hiểm. Đặc biệt nó xảy ra khi chúng ta cảm thấy mình ít có khả năng có thể kiểm soát được tình huống.

Việc đáp ứng lại với stress giúp cơ thể của chúng ta thích nghi với các tình huống mới. Mỗi con người trong chúng ta lại đáp ứng với stress một cách khác nhau. Nó có thể phụ thuộc vào di truyền, các yếu tố kinh tế, xã hội hay tính cách của chúng ta. Khi gặp phải stress, cơ thể sẽ sản sinh ra các hormone để kích hoạt các phản ứng bên trong cơ thể. Nó hỗ trợ hệ thống miễn dịch hoạt động, giúp chúng ta đưa ra các phản ứng nhanh trong các tình huống nguy hiểm.

2. Các loại stress thường gặp

Stress là một cảm giác căng thẳng ở chúng ta và được chia làm 2 loại chính:

Stress cấp tính: Đây là một tình trạng stress ngắn hạn và sẽ nhanh chóng biến mất. Bạn sẽ dễ dàng gặp phải nó ngay khi đạp phanh thắng gấp, đánh nhau với người khác hay vui chơi trượt ván. Nó sẽ giúp bạn xử lý các tình huống nguy hiểm đang diễn ra. Nó cũng có thể xuất hiện khi bạn vừa mới làm một điều gì đó vui vẻ, thú vị. Đây là một tình trạng rất hay gặp phải và xuất hiện ở tất cả mọi người.

Stress mãn tính: Khi tình trạng căng thẳng, lo âu của bạn diễn ra trong một thời gian dài gọi là stress mãn tính. Bạn có thể gặp phải tình trạng này khi gặp khó khăn trong tiền bạc, hôn nhân không hạnh phúc hay các rắc rối trong công việc. Bất kỳ những áp lực nào diễn ra trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng đều có thể gây ra stress mãn tính. Đôi khi, bạn sẽ có cảm giác quen thuộc với tình trạng này đến nỗi không thể nhận ra nó là một vấn đề. Nếu bạn không kiểm soát stress kịp thời, nó có thể tác động tới sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của bạn.

3. Nguyên nhân gây stress

Rất nhiều nguyên nhân có thể gây nên tình trạng stress ở bạn. Tình trạng mất mát, ly hôn hoặc ly thân, mất việc làm hay các vấn đề về kinh tế có thể khiến bạn bị stress. Những tác động từ công việc và cuộc sống có thể tác động tiêu cực tới sức khỏe tinh thần của bạn. Tất cả những vấn đề trong cuộc sống đều có thể gây lo âu, căng thẳng và khiến bạn bị stress.

Ngay cả những thay đổi tích cực trong cuộc sống, chẳng hạn như chuyển đến một ngôi nhà mới, thăng chức hoặc đang trong kỳ nghỉ dưỡng đều có thể là những tác nhân gây stress. Khi bạn gặp những vấn đề này, bạn nên chia sẻ cảm xúc của mình để giải tỏa bớt những lo âu, căng thẳng.

Nguyên nhân gây stress ở mỗi người là khác nhau. Một số nguyên nhân phổ biến có thể gây ra tình trạng này bao gồm:

  • Kết hôn hoặc ly hôn
  • Bắt đầu có một công việc mới
  • Cái chết của một người thân trong gia đình hay bạn bè thân thiết
  • Bị cho nghỉ việc hay nghỉ hưu
  • Phụ nữ trong giai đoạn sinh con, cho con bú
  • Các vấn đề về kinh tế
  • Các yếu tố trong công việc và cuộc sống
  • Mắc các bệnh mãn tính, hiểm nghèo
Rất nhiều nguyên nhân có thể gây nên tình trạng stress ở bạn
Rất nhiều nguyên nhân có thể gây nên tình trạng stress ở bạn

4. Những người có nguy cơ gặp stress

Tất cả chúng ta đều có thể xuất hiện những triệu chứng mà stress gây ra. Một số người thường bị tác động bởi stress nhiều hơn những người khác, chẳng hạn như:

  • Những người có nhiều nợ hoặc không đảm bảo tài chính, dễ bị căng thẳng và áp lực bởi tiền bạc.
  • Những người thuộc nhóm dân tộc thiểu số hay LGBT có thể gặp stress bởi định kiến hay phân biệt đối xử.
  • Những người khuyết tật hay gặp các tình trạng sức khỏe kéo dài. Họ có thể gặp stress do bệnh tật, áp lực từ mọi người hay từ chính bản thân.

5. Dấu hiệu nhận biết bạn đang stress

Stress là một tình trạng chủ quan, khó có thể đo lường bằng các phương pháp kiểm tra. Chỉ những người trải qua nó thì mới có thể xác định liệu rằng nó có đang xảy ra hay mức độ nghiêm trọng của nó như thế nào. Các bác sĩ có thể sử dụng một bảng các câu hỏi để tìm hiểu về stress và cách nó tác động đến cuộc sống của bạn.

Khi bạn bị stress kéo dài, một số triệu chứng có thể được chẩn đoán bởi các kiểm tra y tế. Nếu gặp các tình trạng sau đây, có thể bạn đang bị stress:

  • Bạn có cảm giác hoảng sợ, chóng mặt, thở nhanh hoặc tim đập nhanh.
  • Bạn không thể làm việc hay thực hiện các hoạt động trong công việc hay sinh hoạt hàng ngày.
  • Bạn có những nỗi sợ hãi mà không thể kiểm soát được.
  • Bạn luôn gặp ký ức của những chuyện buồn.
Stress tác động nhiều tới sức khỏe tinh thần của bạn
Stress tác động nhiều tới sức khỏe tinh thần của bạn

6. Stress có ảnh hưởng đến đời sống và cơ thể không?

Hệ thống thần kinh tự động của cơ thể kiểm soát nhịp tim, nhịp thở, thị lực và nhiều vấn đề khác nữa. Khi stress xuất hiện hệ thần kinh tự động sẽ phản ứng lại gây ra những thay đổi trên cơ thể của chúng ta.

Khi một người gặp trạng thái stress kéo dài (mãn tính), hệ thần kinh tự động phải hoạt động trong một thời gian dài gây giảm hiệu quả. Nó sẽ làm xuất hiện các triệu chứng về thể chất, cảm xúc cũng như xuất hiện các hành vi.

6.1. Stress làm xuất hiện những triệu chứng thể chất

Các triệu chứng thể chất mà stress có thể gây ra bao gồm:

  • Nhức mỏi, đau nhức các cơ.
  • Đau ngực hoặc có cảm giác tim đập mạnh hơn.
  • Mệt mỏi, kiệt sức và khó ngủ, ngủ không sâu giấc.
  • Nhức đầu, chóng mặt hay run rẩy.
  • Tình trạng cao huyết áp.
  • Căn cơ hay nghiến chặt hàm.
  • Các vấn đề về dạ dày hay tiêu hóa. Một số nghiên cứu đã chỉ ra sự liên quan giữa hội chứng ruột kích thích hoặc loét dạ dày và stress.
  • Gặp các vấn đề về quan hệ tình dục.
  • Giảm khả năng hoạt động của hệ thống miễn dịch.
Stress có thể tác động tới sức khỏe thể chất và tinh thần
Stress có thể tác động tới sức khỏe thể chất và tinh thần

6.2. Stress làm xuất hiện các triệu chứng tâm thần

Các triệu chứng về cảm xúc và tinh thần mà stress có thể gây ra bao gồm:

  • Cảm giác lo lắng, khó chịu
  • Tình trạng trầm cảm
  • Hoảng loạn quá mức
  • Luôn buồn rầu, chán nản. Đôi khi bạn sẽ có cảm giác tức giận, hung hăng, dễ cáu bẩn.

6.3. Stress có thể xúc tiến các hành vi

Việc gặp stress trong một thời gian dài có thể khiến chúng ta kiểm soát nó bằng các hành vi không lành mạnh bao gồm:

  • Uống rượu bia quá nhiều.
  • Chơi bài bạc, cá độ.
  • Ăn quá nhiều hay phát triển chứng rối loạn ăn uống.
  • Hút thuốc lá.
  • Sử dụng ma túy.

7. Phương pháp điều trị stress

Stress hay căng thẳng là một tình trạng mà bạn không thể tránh khỏi. Bạn có thể nói chuyện với các chuyên gia để giải tỏa cảm xúc, giúp tinh thần của bạn trở nên tốt hơn. Stress có thể là một vấn đề ngắn hạn hay dài hạn, tùy thuộc vào những gì tác động lên cuộc sống của bạn. Tuy nhiên bạn có thể ngăn ngừa nó trở nên quá mức bằng cách thực hiện một số phương pháp sau đây:

7.1. Nhận biết khi stress xuất hiện

Rất quan trọng khi bạn liên kết được các dấu hiệu thể chất hay tinh thần mà stress có thể gây ra trên cơ thể của bạn. Đừng bỏ qua các triệu chứng trên cơ thể như căng cơ, mệt mỏi, đau đầu mất ngủ. Nghĩ về những điều có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng stress ở bạn. Sắp xếp chúng theo thứ tự và đưa ra những giải pháp thiết thực để giải quyết chúng. Vào cuối ngày, hãy dành một ít thời gian ra để nghĩ về những điều mà bạn đã hoàn thành thay vì những gì mà bạn chưa thực hiện được. Đặt các mục tiêu cho mỗi ngày, mỗi tuần hay mỗi tháng của bạn. Việc có các mục tiêu rõ ràng sẽ giúp bạn có động lực, giảm thiểu rủi ro mắc phải stress. Nói chuyện với các chuyên gia tâm lý để giải quyết những lo lắng của bạn.

7.2. Thay đổi lối sống tích cực hơn

Hãy tự đặt cho mình những câu hỏi về cuộc sống. Bạn có đang bị quá tải công việc không? Bạn có thể san sẻ công việc bớt cho những người khác không? Bạn có thể làm việc một cách thoải mái, nhàn hạ hơn không? Khi đó, bạn có thể sẽ cần phải sắp xếp lại thứ tự ưu tiên và tổ chức lại cuộc sống của mình một cách phù hợp. Từ đó, thay đổi để có một lối sống tích cực hơn, không bị quá áp lực, lo âu.

7.3. Xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp

Hãy tìm kiếm bạn bè, người thân thiết trong gia đình, những người có thể đưa ra những sự giúp đỡ hay lời khuyên tích cực để giúp bạn trong việc kiểm soát căng thẳng. Tham gia một câu lạc bộ hay một khóa học sẽ giúp bạn mở rộng các mối quan hệ và khuyến khích bạn làm những điều khác biệt. Các hoạt động như tình nguyện có thể thay đổi quan điểm của bạn và có lợi cho tâm trạng của bạn.

7.4. Có một chế độ ăn uống lành mạnh

Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể cải thiện tâm trạng của bạn. Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng, các vitamin và khoáng chất cần thiết có thể giúp ích cho sức khỏe tâm thần của bạn.

7.5. Loại bỏ những thói quen xấu

Hạn chế hút thuốc hay uống rượu quá mức. Những việc này có vẻ sẽ làm giảm căng thẳng nhưng thực tế lại khiến tình trạng của bạn trở nên tồi tệ hơn. Các nghiên cứu đã chỉ ra, các chất như rượu, caffeine có thể làm tăng cảm giác lo âu, bồn chồn ở bạn.

Rượu bia, thuốc lá làm tăng nguy cơ bị stress
Rượu bia, thuốc lá làm tăng nguy cơ bị stress

7.6. Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên

Tập thể dục thể thao thường xuyên, nhất là những lúc bạn có những cảm giác stress. Ngay cả một cuộc đi bộ ngắn cũng có thể thúc đẩy tâm trạng của bạn trở nên tốt hơn. Tập luyện thể dục thể thao hỗ trợ sản xuất endorphin. Nó có thể giúp bạn kiểm soát tác động của căng thẳng, cải thiện tâm trạng.

7.7. Dành nhiều thời gian cho bản thân hơn

Dành thêm nhiều thời gian để thư giãn, chăm sóc bản thân, làm những hoạt động tích cực cho bản thân. Cân bằng giữa trách nhiệm với mọi người và với bản thân sẽ giúp bạn giải tỏa những stress một cách hiệu quả.

7.8. Thư giãn đầu óc

Một số hoạt động thư giãn có thể giúp bạn nhiều trong việc giảm bớt stress. Thiền chánh niệm là một hoạt động có thể thực hành ở bất kỳ đâu hay bất kỳ lúc nào. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nó có thể có ích cho việc quản lý, giảm tác động của stress, lo lắng.

7.9. Có một giấc ngủ thoải mái, đầy đủ

Nếu bạn gặp phải tình trạng mất ngủ khó ngủ, hãy cố gắng giảm lượng caffein mà bạn tiêu thụ trong ngày. Bên cạnh đó, không nên làm việc hay sử dụng các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ. Thay vào đó, hãy lập kế hoạch các việc cần làm vào ngày hôm sau hay thực hiện các hoạt động thư giãn đầu óc.

7.10. Đừng quá khắt khe với bản thân

Hãy luôn giữ tâm lý thoải mái, đừng quá khắt khe với bản thân của mình. Luôn luôn tích cực trong cuộc sống có thể giúp bạn giảm stress. Viết ra những điều vui vẻ, bạn cảm thấy biết ơn trong cuộc sống này.

8. Cách ngăn ngừa stress

Stress là một vấn đề về tâm lý mà bạn hoàn toàn có thể giảm nguy cơ gặp phải. Thường xuyên áp dụng các biện pháp quản lý stress có thể giúp bạn tránh gặp phải các triệu chứng về thể chất, cảm xúc cũng như hành vi. Thực hiện các phương pháp sau đây giúp ngăn ngừa stress:

  • Hãy thử tập các hoạt động thư giãn, chẳng hạn như cách ngồi thiền chữa mất ngủ, tập yoga, thái cực quyền, các bài tập thở và thư giãn cơ bắp. Đến các phòng tập, trung tâm cộng đồng hay tập tại nhà có thể giúp bạn ngăn ngừa stress.
  • Luôn luôn chăm sóc cơ thể một cách thật tốt hàng ngày. Ăn uống đúng cách, tập thể dục thường xuyên và ngủ đủ giấc sẽ giúp cơ thể xử lý những căng thẳng một cách hiệu quả hơn.
  • Hãy luôn luôn sống lạc quan, tích cực, có lòng biết ơn, công nhận những điều tốt đẹp hàng ngày trong cuộc sống của bạn.
  • Chấp nhận rằng bạn không thể kiểm soát mọi thứ. Tìm cách để giải tỏa bớt căng thẳng, lo âu về các vấn đề trong cuộc sống.
  • Học cách nói “không” khi bạn quá bận rộn hay không có thời gian trong cuộc sống.
  • Hãy kết thân với những người có thể giúp bạn bình tĩnh, vui vẻ, động viên tinh thần và hỗ trợ bạn những việc thiết thực. Một người bạn, một thành viên trong gia đình, hàng xóm hay bất cứ ai có thể trở thành một người biết lắng nghe, chia sẻ các vấn đề của bạn để stress không trở nên quá tải.

9. Kết luận

Stress là một tình trạng rất hay gặp phải trong cuộc sống xã hội ngày nay. Việc stress kéo dài có thể tác động xấu tới các hoạt động sống của bạn. Phát hiện và kiểm soát stress kịp thời có thể giúp bạn cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần. Từ đó, bạn sẽ có một cuộc sống hạnh phúc, tốt đẹp hơn.

xem thêm:

Top 9 cách giúp xả stress và giảm căng thẳng hiệu quả

Stress là gì? Nguyên nhân gây nên tình trạng này và cách ngăn ngừa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên